Рабочие материалы
Беларускі прадпрымальніцкі парадокс: адаптацыя прадпрымальнікаў ва ўмовах інстытуцыйнай непрыязнасці, 2019–2024
У даследаванні разглядаецца, як прадпрымальнікі ў Беларусі адаптуюцца і выжываюць ва ўмовах вострых эканамічных, сацыяльных і інстытуцыйных узрушэнняў. Абапіраючыся на тры хвалі даных Глабальнага маніторынгу прадпрымальніцтва (GEM) (2019, 2021, 2024 гг.), мы аналізуем, чаму ранняя прадпрымальніцкая актыўнасць у Беларусі рэзка ўзрасла — індэкс TEA павялічыўся з 5,8% у 2019 г. да 16,6% у 2024 г. — нягледзячы на пагаршэнне інстытуцыйнага асяроддзя. Хоць традыцыйныя індыкатары GEM маюць прызнаныя абмежаванні ў частцы ацэнкі якасці прадпрымальніцтва і міжкраінавай супастаўнасці, іх паказчыкі, заснаваныя на ўспрыманні, набываюць унікальную каштоўнасць ва ўмовах інстытуцыйных узрушэнняў, паколькі фіксуюць адаптыўныя рэакцыі прадпрымальнікаў на непрыязнае асяроддзе. Мы сцвярджаем, што гэты «беларускі прадпрымальніцкі парадокс» з’яўляецца не артэфактам вымярэння, а выпадкам вымушанай кагнітыўнай перабудовы, і што традыцыйныя індыкатары GEM набываюць іншыя значэнні ва ўмовах інстытуцыйнай непрыязнасці: страх няўдачы, у прыватнасці, адлюстроўвае палітыка-інстытуцыйную рызыку, а не звычайную камерцыйную асцярожнасць.